احتياج و نياز خواهد بود . بنابراين اگر در موضعى تفاوت ظاهر باشد ذكر آن زائد است . مواضع مشهور اين باب ، بيست و پنج موضع به قرار ذيل است : 1 - هرچه پاينده‌تر و ثابت‌تر باشد ، بهتر است . مقصود از « بهتر » در اين موضع ، « آثر » است . بيان علمى اين موضع مشهور اين است كه چنان‌چه از ميان دو شىء متساوى در نوع ، يكى از ديگرى پاينده‌تر و ثابت‌تر باشد ، همان بهتر خواهد بود . فرق ميان پاينده و ثابت اين است كه دو تساوى در زمان ممكن است يكى در شدت و ضعف متزايد بوده و ديگرى نباشد . 2 - آن‌چه را كه شريعت حق اختيار نموده ، يا آن‌چه را كه فاضلى نيكو اختيار ، انتخاب كند ، و يا آن‌چه را كه اكثريت مردم اختيار كنند ، فاضل‌تر است . اين موضع نيز مشهور است . همچنين اين قضيه نيز مشهور است كه : آن‌چه همهء مردم اختيار كنند فاضل‌تر است . علت مشهور بودن اين موضع اين است كه اگر آن‌چه اختيار مىشود ، خير بالذات باشد ، اين موضع علمى خواهد بود ، اما اگر خير بالذات نباشد ( مانند صحت كه مختار جمهور بوده و از سعادت كه مختار قومى اندك است ) فاضل‌تر نخواهد بود . 3 - آن‌چه در صناعتى اشرف ( مانند حكمت ) اختيار شود ، از مختار صناعت اخس ( مانند موسيقى ) فاضل‌تر است . اين موضع نيز مانند گذشته ، مشهور است . 4 - آن‌چه در تحت فضيلتى ( مانند عدالت ) قرار دارد ، از آن‌چه اين‌گونه نيست ( مانند عادل ) فاضل‌تر است زيرا فضيلت عادل به خاطر وجود فضيلت عدالت است . اين موضع نيز مشهور است ، زيرا اشتراك معنوى نيست . 5 - آن‌چه مطلوب به خود باشد ( مانند صحت ) از آن‌چه مطلوب به سبب غير باشد ( مانند معالجه و رياضت ) فاضل‌تر است . اين موضع ، علمى است . فقط بايد توجه داشت كه گاه ممكن است مفضول ، به اعتبارى ديگر آثر باشد . و اين تقريبا نزديك به اين موضع است كه گفته مىشود : مطلوب بالذات فاضل‌تر از مطلوب بالعرض است ولى بايد دانست كه مطلوب بالعرض در حقيقت مطلوب نيست و اين مانند كسى است كه شيرينى امرى را مىخواهد و آن شيرينى مقارن رنگى زرد است . و ممكن است مطلوب بالعرض ، به سبب كراهت ، ضد مطلوب باشد ، مانند فضيلت دشمن كه ضدش سبب شر است . 6 - آن‌چه سبب خير بالذات است ( مانند : كفايت مال ) از آن‌چه سبب بالعرض است